Prof. dr. Hashim REXHEPI
E ardhmja e Rahovecit nuk do të përcaktohet nga aftësia për të menaxhuar pasojat e depopullimit, por nga aftësia për të investuar në kapitalin njerëzor, për të transformuar ekonominë dhe për të aktivizuar potencialet e pashfrytëzuara të komunitetit.
Nga diagnoza drejt veprimit
Analiza e zhvillimeve demografike dhe socioekonomike tregon se Rahoveci përballet me sfida komplekse dhe të ndërlidhura. Për këtë arsye, përgjigjja nuk mund të jetë fragmentare. Nevojitet fokus në disa fusha me ndikim të lartë strategjik.
Prioriteti 1: Zhvillimi i kapitalit njerëzor
Në kushtet e tkurrjes së popullsisë, burimi më i rëndësishëm zhvillimor është cilësia e kapitalit njerëzor.
Prioritetet përfshijnë:
- përmirësimin e cilësisë së arsimit;
- aftësimin profesional;
- zhvillimin e kompetencave digjitale;
- lidhjen ndërmjet arsimit dhe tregut të punës.
Prioriteti 2: Transformimi ekonomik
Rahoveci duhet të kalojë nga ekonomia e mbështetur kryesisht në prodhimin primar drejt ekonomisë së vlerës së shtuar.
Prioritetet kryesore janë:
- agropërpunimi;
- verëtaria;
- industria ushqimore;
- turizmi rural;
- produktet me identitet territorial.
Prioriteti 3: Aktivizimi i potencialeve të pashfrytëzuara
Një pjesë e rëndësishme e potencialit zhvillimor të komunës mbetet ende e paaktivizuar.
Kjo përfshin:
- gratë në ekonomi;
- të rinjtë;
- diasporën;
- sipërmarrjen lokale;
- inovacionin dhe digjitalizimin.
Një model i integruar zhvillimi
Tri prioritetet nuk duhet të shihen si fusha të ndara. Ato përforcojnë njëra-tjetrën.
Kapital njerëzor më cilësor → Produktivitet më i lartë → Më shumë investime → Më shumë vende pune → Më pak migrim → Zhvillim më i qëndrueshëm.
Ky është cikli pozitiv që mund të zëvendësojë Kurthin Zhvillimor të Rahovecit.
Implikimet për politikat publike
Përqendrimi i burimeve dhe investimeve në këto tri fusha ka potencialin më të madh transformues. Prioritetet nuk duhet të trajtohen si projekte të veçanta, por si pjesë e një strategjie të integruar zhvillimore.
Përfundim
Rahoveci nuk ka nevojë për shumë prioritete, por për fokusim në prioritetet e duhura. Kapitali njerëzor, transformimi ekonomik dhe aktivizimi i potencialeve të pashfrytëzuara përbëjnë bazën mbi të cilën mund të ndërtohet një model i ri zhvillimi për periudhën 2026–2035.
Leave a Reply